ЭРДЭМТДИЙН СУДАЛГААНЫ БУЛАН

ОУУБИС-ийн Инженер, Дизайн, технологийн  сургуулийн захирал, доктор (Ph.D),  проф. Д.Чанцалням

Товч танилцуулга:

1. Боловсрол

- 1995 онд МУИС-ийн аспирантур төгссөн. Биологийн ухааны доктор (Ph.D)

- 1979 онд ХААДС-ийн Ойн аж ахуйн инженер төгссөн.

2. Ажилласан байдал

- 2019 оноос ОУУБИС-ийн Инженер, Дизайн, технологийн сургуулийн захирал, проф.

- 2016 оноос ОУУБИС-ийн ХАА, Ойн тэнхимийн эрхлэгч, дэд профессор

- 2014 оноос ОУУБИС-ийн ХАА-н салбарын эрхлэгч, дэд профессор

- 2012 оноос Олон Улсын Улаанбаатарын Их Сургуульд ХАА-н тэнхимийн эрхлэгч

- 2010-2012 онд ШУА-ийн Ботаникийн цэцэрлэгийн эрхлэгч

- 1980- 2010 онд ШУА-ийн Ботаникийн хүрээлэнд ЭША ажилтан

НОГООН БАЙГУУЛАМЖИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТИЙН АСУУДАЛД

Оршил:

Монгол Улсын нийт хүн амын 42 хувь нь оршин сууж байгаа Улаанбаатар хотод ногоон байгууламж, цэцэрлэгт хүрээлэн, цэцэрлэг, цэцэрлэгт гудамж, жижиг цэцэрлэг, цувраа цэцэрлэг хамгийн чухал байгууламж. Хот үндсэндээ бетонон барилгын ширэнгэ аятай, барилгаар түгжирч хөгжиж байгаа. Тэгвэл 2040 он гэхэд бид дахиад л ийм хөгжилтэй хэвээр байх уу...

Судлагааны зорилго, зорилт

Хотын архитектурын үзэмж болон соёлыг дээшлүүлэх, оршин суугчдын амьдрах орон зайн эрүүл, тохилог орчныг бүрдүүлэх, цэцэрлэгжсэн талбайн хэмжээг нэмэгдүүлэх замаар нэг хүнд ногдох цэцэрлэгжсэн талбайн хэмжээг 2030 он гэхэд 25 м², 2040 он гэхэд 35 м²-д хүргэх зорилгын хүрээнд дараах зорилтыг тавьж ажилласан:

1. 1. Нийслэлийн хөгжлийн бодлоготой уялдсан хотын ландшафтын архитектур, ногоон байгууламжийн төлөвлөлтийг оновчтой хийж, хот цэцэрлэгжүүлэлтийн менежментийг боловсронгуй болгох;
2. 2. Хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх бодлогын хүрээнд төлөвлөлтийн шийдлүүд боловсруулах;
3. 3. Хүн амын тав тухтай ажиллаж, амьдрах орон зайн орчны чанарыг хангахуйц цэцэрлэгт хүрээлэн, амралт зугаалгын бүс, бичил цэцэрлэг, төгөл, гудамж талбайн ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх замаар нэг хүнд ногдох цэцэрлэгжсэн талбайн хэмжээг өсгөх боломжийг судлах.

Судалгааны аргазүй.

Ногоон байгууламжийн мониторингийн судалгаа, төлөвлөлтийн аргачлалыг дэлхийн томоохон хотуудын төлөвлөлтийн суурь үнэлгээнүүдэд тулгуурлан, хот төлөвлөлтийн норм, дүрмийг баримтлах нийтлэг аргачлалын дагуу гүйцэтгэсэн.

Судалгааны үр дүн

Хөрөнгө санхүүгийн хязгаарлагдмал байдлаас шалтгаалан хотын ногоон байгууламжийн арчилгаа, усалгаа, хамгаалалтын зардлыг жил бүрийн хэрэгжүүлэх арга хэмжээнд бүрэн тусгаж чадахгүй зэргээс шалтгаалан одоо 1 хүнд 5,8 м2 буюу 780 га талбай ногоон байгууламж оногдож байгаа нь туйлын хангалтгүй эмзэг орчинд хотын иргэд амьдарч ажиллаж байгааг илтгэн харуулна. Улаанбаатар хотын ногоон байгууламж, цэцэрлэгжсэн талбай нь хүн амын хүчилтөрөгчийн хангамж, агаар хүлээн авах боломжит нөхцөлийг бүрдүүлж чадахгүй, хорт хийгээр амьсгалах хэмжээнд хүрээд байна.

Хотын цэцэрлэгжилт, ногоон байгууламжийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх:

Улаанбаатар хотын хувьд одоогийн бий болсон 780 га ногоон байгууламжийн арчилгааг сайжруулах бөгөөд шинээр нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжийн хэмжээг үе шаттайгаар нэмэгдүүлэх бодлого баримталсан Төлөвлөлтийн хугацаанд хотын нэг оршин суугчдад ногоон байгууламжийг нийтийн эзэмшлийн ногоон байгууламжийн хэмжээгээр тодорхойлно.

Улаанбаатар хотын газрын гадаргын өвөрмөц байдалтай уялдуулан ногоон байгууламжийн сүлжээг хөгжүүлэх хүрээнд хотын дахин төлөвлөлтийн хүрээнд парк, цэцэрлэг бүхий нийтийн эзэмшлийн орон зайг нэмэгдүүлсэнээр Улаанбаатар хотын хэмжээнд ногоон байгууламжийн ангилал бүрээр хүртээмжийг нэмэгдүүлэх хот байгуулалтын цогц арга хэмжээг авна.

Нийслэл хотын хэмжээнд ногоон байгууламжийн арчилгаа, хамгаалалт, нөхөн сэргээх үйл ажиллагааны тогтолцоог боловсронгуй болгон хөгжүүлэхэд хүний нөөцийн бодлогыг чиглүүлнэ. 

• Хөтөлбөрт дэвшүүлсэн зорилтуудыг 2021-2030 он, 2031-2040 он гэсэн хоёр шаттайгаар хэрэгжүүлнэ.
• 2030 оны түвшинд нэг хүнд ногдох цэцэрлэгжсэн талбайн хэмжээг 25 м²-д хүргэнэ.
• 2040 оны түвшинд нэг хүнд ногдох цэцэрлэгжсэн талбайн хэмжээг 35 м²-д










 Монгол-Солонгосын найрамдалт цэцэрлэгт хүрээлэн, 40 га

Мөрөөдлийн цэцэрлэгт хүрээлэн,58 га

Ботаникийн цэцэрлэгт хүрээлэн, 18,3 га

Мишээл сити цэцэрлэгт хүрээлэн, 11 га

 Улиастайн цэцэрлэгт хүрээлэн, 1384 га

Морин тойруулгын цэцэрлэгт хүрээлэн,64,4 га


Үндэсний соёл амралтын цэцэрлэгт хүрээлэн,31 га

Хэрэгжүүлэх арга замын хэрэгжилт

1. Хот, суурины ногоон байгууламжийн тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг хийгдсэн.
2. Хот цэцэрлэгжүүлэх ажлын норм, норматив, үнэлгээ, мэргэжлийн лавлах, хөдөлмөрийн нормыг шинэчлэн боловсруулж мөрдүүлэх ажлын хүрээнд шинэчлэл ажил хийгдсэн.
3. Мэргэжлийн түвшинд боловсруулсан зураг төслийн дагуу цэцэрлэгжүүлэх, тохижуулах ажлыг хийх, тэдгээрийг цэцэрлэгжүүлэлтийн мастер төлөвлөгөөтэй нягт уялдуулан зохион байгуулах, түүнд зориулсан хөрөнгө, хүчийг нэгдсэн байдлаар хийж эхлэсэн.
4. 4. Ногоон байгууламжийг услах усалгааны системийг хөрсний ус болон бусад эх үүсвэрийг ашиглан байгуулж, усаар гачигдах явдлыг зогсоох ажлын эхлэл 2024 оны хавар эхлэх гэж байна.
5. Хот цэцэрлэгжүүлэлт, ногоон байгууламжийн арчлалт хариуцсан мэргэжлийн төсөвт байгууллагыг дүүрэг бүрт байгуулан ажиллуулах ажил 2024 оноос хэрэгжиж эхлэсэн.

Хэлэлцүүлэг

Улаанбаатар хотын ерөнхий төлөвлөгөө 2040 хэлэлцүүлэг бүх шатны төрийн болон олон нийтийн сүлжээнд нээлттэй хэлэлцүүлгүүд хийгдсэн төдийгүй иргэд олон нийтээс ирсэн саналыг тусгах, сайжруулах ажлууд үе шаттай хийгдэж БХБЯ болон НИТХ –аар хэлэлцүүлсэн. Судалгааны үр дүнгээр ОУУБИС болон МУИС-ийн эрдэм шинжилгээний хурлуудад хэлэлцүүлсэн болно.

Дүгнэлт

1. Хотын ногоон байгууламж, цэцэрлэгжилтийн төлөвлөлтийг УБЕТ-2040-н хотын орон зай, зам тээвэр, инженерийн дэд бүтцийн болон байгаль орчны төлөвлөлтийн шийдлүүд, өмнөх УБЕТ-2020/2030-г хэрэгжүүлэх арга хэмжээний хүрээнд боловсруулагдан хэрэгжиж буй төсөл хөтөлбөрүүд, хэрэгжүүлэх ач холбогдол бүхий хууль, дүрэм, журмуудтай уялдуулан боловсруулж төлөвлөлтийн шийдлийг гаргалаа.
2. 2040 оны түвшинд Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх үе шаттай арга хэмжээг хэрэгжүүлсэнээр 1 хүнд 35 м² талбай ногдохоор хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөнд тусгасан.
3. Улаанбаатар хотыг 2040 он хүртэл хөгжүүлэх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөний хотын орон зайн төлөвлөлтийн шийдэлд хотын газар нутгийг 470440 га байхаар шинээр тодорхойлсон тул ногоон байгууламж, цэцэрлэгжилтийн төлөвлөлтийн шийдлийг энэ нутаг дэвсгэрийн хэмжээнд дахин шинэчлэн гаргалаа.

Ашигласан материал

Ландшафтын архитектурын зураг төслийн стандарт CJJ/T 67-2015.

Монгол улсын тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал-2030.

Монгол улсын засгийн газрын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр.

Нийтийн эзэмшлийн цэцэрлэгт хүрээлэнгийн төлөвлөлт GB 51192-2016.

Хот, тосгоны төлөвлөлт. Барилгажилтын норм ба дүрэм БНбД 30.01.04.

Хот суурины гудамж, зам төлөвлөлт БНбД 32-01-04.

Хот суурины хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө боловсруулах аргачилсан заавар УБ.2020

Хотын ногоон байгууламжийг төлөвлөх стандарт GB/T51346-2019.

Хотын ногоон байгууламжийн ангиллын стандарт CJJ/T 85-2017.

Хотын ногоон байгууламжийн төлөвлөлт GB 50420-2007(2016).

Цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ногоон байгууламжийн төлөвлөлт DG5301/T 19-2017.

Цэцэрлэгт хүрээлэн төлөвлөлтийн удирдамж GB 51192-2016.

Чанцалням Д. (2013). Чимэглэлийн мод сөөг ургамал. 264 х

Чанцалням Д., Отгонсайхан Б. (2014). Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийн өнөөгийн байдал, цаашид нэмэгдүүлэх төлөвлөлтийн асуудалд. 160-170 х

Чанцалням Д. Эко Парк төслийн ногоон байгууламжийн төлөвлөлт. ОУУБИС-ийн Э/ш сэтгүүл. 2016/1.

Чанцалням Д. Лхагвадулам Б. Тарималжуулж буй мод, сөөг ургамлын чимэглэлийн шинж. ОУУБИС-ийн багш нарын нэгдсэн эрдэм шинжилгээний хуралд. УБ. ОУУБИС-ийн Э/ш бүтээл. 2018/1. 197-207.

Чанцалням Д., Лхагвадулам Б. (2019). Нийслэлийн ногоон байгууламжийн мод сөөгний төлөв байдлыг судалсан дүнгээс. Хот суурин газрын ландшафтын архитектур-2019 эрдэм шинжилгээний хурлын эмхэтгэлд. УБ.4-16 х.

Чанцалням Д., Нааяа Д. (2020). Улаанбаатар хотын ногоон байгууламжийн эрх зүйн орчин. // ОУУБИС. Залуу судлаач ЭШ бүтээл № 6. 216- 225 х.

https://estandard.gov.mn/


https://mofa.gov.mn/exp/


https://www.mlsp.gov.mn/


https://standartgost.ru/


http://www.guihuadaohang.com/

Мэдээ Зарлал

Хуваалцах Жиргэх